Close

March 7, 2016

Καναδικός Αλγόριθμος για την ΑΜΣΣ (Canadian C-spine rule)

Tο καναδικό σύστημα στην προσπάθεια του να μειώσει τα έξοδα από περιττές και ανώφελες ακτινογραφίες αποφάσισε να δημιουργήσει έναν αλγόριθμο που θα εισηγείται ποιος πρέπει να προχωρήσει σε ακτινολογικό έλεγχο μετά από τραυματισμό στην ΑΜΣΣ. Έτσι δημιουργήθηκε ο καναδικός αλγόριθμος, ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο που βοηθάει την σωστή διαδικασία λήψης αποφάσεων όσον αφορά τα κατάγματα στην ΑΜΣΣ.

Όλοι έχουμε αξιολογήσει ή θα αξιολογήσουμε κάποια στιγμή στο μέλλον ασθενή ή αθλητή μετά από τραυματισμό στην ΑΜΣΣ και συχνά είμαστε εμείς αυτοί που θα πρέπει να κρίνουμε αν θα προχωρήσουμε την κλινική εξέταση και θεραπεία ή θα πρέπει να στείλουμε το άτομο για ακτινογραφία πριν αναλάβουμε. Ο σκοπός της ακτινογραφίας είναι να εντοπίσει ή να αποκλείσει ενδεχόμενο κάταγμα το οποίο ξεφεύγει από την αρμοδιότητα μας σαν φυσικοθεραπευτές και κυρίως αποτελεί κίνδυνο για την υγεία του ατόμου. Εδώ λοιπόν έρχεται ο καναδικός αλγόριθμος.

Καναδικός αλγόριθμος για την ΑΜΣΣ (Canadian C-spine rule)
Sensitivity=99
Specificity=45
LR-=0.01

Είναι ένας αλγόριθμος με υψηλή ευαισθησία (sensitivity) και χαμηλή LR- δηλαδή είναι σχεδιασμένος για να αποκλείει. Έτσι δεν μας λέει ποιος έχει κάταγμα στην ΑΜΣΣ αλλά ποιος δεν έχει, αποκλείοντας τον από την λήψη ακτινογραφίας. Στην ουσία μας λέει ποιος πρέπει και ποιος δεν πρέπει να υποβληθεί σε ακτινογραφία. Η ακτινογραφία είναι εκείνη που θα μας πει ποιος έχει κάταγμα.

Για να εφαρμόσει κανείς τον καναδικό αλγόριθμο θα πρέπει να απαντήσει στα επόμενα τρία ερωτήματα:

Ερώτημα 1. Υπάρχει κάποιος παράγοντας υψηλού κινδύνου που απαιτεί ακτινογραφία?

  • ηλικία ≥ 65 ετών
  • επικίνδυνος μηχανισμός κάκωσης(*)
  • παραισθησία στα άκρα

Αν υπάρχει τότε το άτομο θα πρέπει να κάνει ακτινογραφία αν όχι τότε θα πρέπει να απαντήσει στο επόμενο ερώτημα.

Ερώτημα 2. Υπάρχει κάποιος παράγοντας χαμηλού κινδύνου που επιτρέπει την ασφαλή αξιολόγηση του εύρους της κίνησης της κεφαλής?

  • απλή οπίσθια σύγκρουση μηχανοκίνητων οχημάτων(**)
  • ο ασθενής μπορεί να περάσει σε καθιστή θέση στο τμήμα επειγόντων περιστατικών
  • μπορεί να περπατήσει οποιαδήποτε στιγμή
  • καθυστερημένη εμφάνιση πόνου στον αυχένα(***)
  • απουσία ευαισθησίας στην μεσαία γραμμή του αυχένα

Αν δεν υπάρχει τότε το άτομο θα πρέπει να κάνει ακτινογραφία αν υπάρχει τότε θα πρέπει να απαντήσει στο επόμενο και τελευταίο ερώτημα.

Ερώτημα 3. Μπορεί να στρίψει το κεφάλι του ενεργητικά 45° δεξιά και αριστερά?

Αν δεν μπορεί, το άτομο θα πρέπει να κάνει ακτινογραφία αν μπορεί δεν χρειάζεται να κάνει ακτινογραφία.

* επικίνδυνο μηχανισμό κάκωσης αποτελεί:

  • πέσιμο από ≥ 1 μετρο/5 σκαλιά
  • αξονική φόρτιση στο κεφάλι, πχ από κατάδυση
  • σύγκρουση με μηχανοκίνητο όχημα με μεγάλη ταχύτητα (>100χμ/ώρα), ανατροπή του οχήματος, εκτίναξη από το όχημα
  • ατύχημα με μηχανάκι
  • συγκρουση ποδηλάτων

** από την απλή οπίσθια σύγκρουση μηχανοκίνητων οχημάτων εξαιρείται:

  • ώθηση στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας
  • χτύπημα από λεωφορείο/μεγάλο φορτηγό
  • ανατροπή του οχήματος
  • χτύπημα από όχημα με μεγάλη ταχύτητα

*** δεν παρουσιάζεται άμεση εμφάνιση πόνου στον αυχένα

Τέλος ο καναδικός αλγόριθμος είναι σημαντικός και για έναν ακόμα λόγο. Για την μείωση του προυπολογισμού του κράτους μειώνοντας το κόστος στον τομέα της υγείας. Φανταστείτε πόσα χρήματα θα μπορούσαμε να έχουμε εξοικονομήσει από περιττές ακτινογραφίες, μαγνητικές και λοιπές εξετάσεις την ώρα που παραμένουμε απλήρωτοι, γίνονται περικοπές και υποβαθμίζεται το τόσο σημαντικό επάγγελμα μας.

 

Γιάννης Θεοχάρης, PT

 

 Πηγές: